İstanbul, 19 Ağustos (HNA) – Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) verilerine göre, “Elektrik Çağı”na giren enerji sektörü, artan enerji altyapısı yatırımlarının da desteğiyle, “istihdam artışının itici gücü” haline geldi.
IEA Genel Direktörü Fatih Birol, “Küresel enerji talebi, karmaşık bir ekonomik ve jeopolitik ortamda 2025 yılında da artmaya devam etti; bu süreçte tek bir eğilim çok net bir şekilde ortaya çıktı: ekonomilerde elektrikleşmenin yaygınlaşması; bu da bize dünyanın ‘elektrik çağına’ girdiğini gösteriyor. Elektrik tüketimi, genel enerji talebinden çok daha hızlı artıyor — ve bir enerji kaynağı diğerlerinden çok daha hızlı büyüyor,” dedi.
IEA İstihdam Anketleri’ne dayandırılan rapora göre, 2024 yılında, enerji altyapısı yatırımlarının desteğiyle küresel enerji sektöründeki istihdam, bir önceki yıla göre yüzde 2,2 arttı ve bu artış, ekonomi genelindeki yüzde 1,3’lük artışın neredeyse iki katına ulaştı. Buna göre, enerji sektörü 2019 yılından bu yana yıllık ortalama 1 milyondan fazla istihdam yarattı:
IEA raporunda; “Bu durum, sektörün yıllık ortalama 300.000 istihdam yarattığı 2015 ile 2019 arasındaki döneme kıyasla bir artışa işaret ediyor. Dolayısıyla elektrik, enerji harcamaları ve istihdamda giderek daha merkezi bir rol oynuyor. Verilere göre, 2015 ile 2024 yılları arasında elektrik üretimi yatırımları yüzde 70 arttı, sektördeki istihdam ise güneş fotovoltaik (PV) ve rüzgâr enerjisi kaynaklı büyümeyle yüzde 27 yükseldi” denildi ve şöyle açıklandı:
“Bu değişim, enerji sektörünün ‘Elektrik Çağı’na girdiğini yansıtıyor; bu çağda, sanayi, elektrikli araçlar, klima sistemleri ve veri merkezleri gibi faktörlerin tetiklediği artan tüketim nedeniyle elektrik, modern ekonomilerde giderek daha merkezi bir konuma geliyor. Elektrik sistemleri genişlemeye devam ettikçe şebeke sistemlerinin de buna paralel olarak gelişmesi gerekiyor. Elektrik şebekelerine yapılan yıllık yatırımlar, 2013 ile 2024 yılları arasında yüzde 30 arttı. Bu büyüme, aynı zamanda vasıflı işgücü ihtiyacını da ortaya çıkardı ve enerji politikası ile işgücü planlaması arasındaki önemli bağı vurguladı.”
Buna karşılık, elektrik şebeke sektörünün, yalnızca vasıflı işgücü sıkıntısıyla değil, aynı zamanda yaşlanan bir işgücüyle de karşı karşıya olduğu vurgulanan raporda, “Bu durum, emekliliğe yaklaşanların yerini alacak ek vasıflı işçilere ihtiyaç duyulmasına yol açmakta ve sektöre daha fazla işçi çekip yetiştirme ihtiyacını artırıyor. Enerji verimliliği önlemleri, ekonomileri beslemek ve büyütmek için gereken enerji miktarını azaltarak enerji tüketimindeki artışı frenleyebilir. Enerji verimliliği müdahaleleri, enerji güvenliğinin artırılması, enerji faturalarının düşürülmesi ve enerji kullanımının çevresel etkisinin azaltılması gibi birçok fayda sağlar,” denildi.
Özellikle, son on yılda enerji talebinin önemli ölçüde arttığı; buna yenilenebilir enerji ve enerji verimliliğine yönelik yatırımlardaki güçlü büyümenin eşlik ettiği vurgulanan IEA raporunda, “Yenilenebilir enerji üretimi ve enerji verimliliğinin artırılması, yatırımlar ve teknolojinin yaygınlaştırılmasıyla desteklense de, bu alanlarda uygun becerilere sahip bir işgücü gerektiriyor. Bu bağlamda, vasıflı işgücünün mevcudiyeti, güvenli, uygun fiyatlı ve sürdürülebilir enerji sistemlerinin sağlanmasında kritik bir faktör olarak öne çıkıyor” denildi.
Bu durumun, enerji sektörünün hızla geliştiği birçok bölgede işçilerin yeni becerilere sahip olmasını gerektirdiği, eğitim ve öğretim sistemlerinin bu değişime ayak uydurması için artan bir baskı yarattığının altı çizilan raporda, “Politika yapıcıların, sektör temsilcilerinin, eğitimcilerin ve işçi temsilcilerinin bu değişen işgücü ihtiyaçlarını karşılayabilmelerine yardımcı olmak için, işgücü eksiklikleri ve beceri açıklarındaki son eğilimlerin yanı sıra, eğitim ve öğretim sistemlerinin değişen koşullara uyum sağlamasına yardımcı olacak politikalar hakkında ek bilgiye ihtiyaç duyuluyor” saptamasına yer verildi ve şöyle devam edildi:
“Bu rapor, çevrimiçi iş ilanlarına ilişkin yeni IEA analizini, IEA istihdam modellemesi ve ilgili paydaşlardan elde edilen verilerle bir araya getiriyor. Rapor, güneş PV, rüzgâr ve enerji verimliliği dahil olmak üzere kilit enerji alt sektörlerinde işgücü ihtiyaçlarının ve beceri gereksinimlerinin nasıl değiştiğini inceliyor. Raporun başlıca bulguları şunlardır:
- Meslek, nitelik ve beceri talebi değişmektedir. Çevrimiçi iş ilanlarına ilişkin yeni analizler, IEA İstihdam Anketleri ve diğer veri kaynaklarından yararlanan rapor, işgücü talebinin özelliklerine ilişkin içgörüler sunuyor. Analiz, aktarılabilir ve sektöre özgü yetkinlikler arasındaki dengeyi inceleyerek ve alt sektörlerde ortaya çıkan becerileri belirleyerek beceri gereksinimlerinin nasıl değiştiğini vurguluyor. Ayrıca, en çok talep gören meslekleri tespit ediyor ve bu eğilimlerin alt sektörler ve bölgeler arasında nasıl farklılık gösterdiğini inceliyor.
- İşgücü eksiklikleri ve beceri açıklarının giderilmesi, doğası gereği çok paydaşlı bir sorundur. Rapor, IEA ve Avrupa Komisyonu tarafından ortaklaşa düzenlenen iki çalıştaydan elde edilen içgörülerden yola çıkarak, çok paydaşlı yaklaşımların bu karmaşık ve ortaya çıkan politika ihtiyaçlarını karşılamada nasıl etkili olabileceğine dair birçok iyi uygulama örneği sunuyor.
- Son olarak, rapor enerji sektöründeki kariyerlerin cazibesinin düşük olması, eğitim imkânlarının ve erişilebilirliğinin sınırlı olması ile enerji politikası ve işgücü planlaması arasındaki uyumsuzluğun yeterince büyük ve vasıflı bir işgücünün geliştirilmesinin önündeki temel engeller olduğunu vurguluyor. Rapor, işgücü gelişiminin temiz enerji geçişinin değişen ihtiyaçlarına ayak uydurmasını sağlamak amacıyla bu engelleri ortadan kaldırmaya yönelik politika yaklaşımlarını değerlendiriyor.”