İstanbul, 6 Ağustos (HNA) – Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres, dünya liderlerini, teknoloji şirketlerini ve diğer paydaşları, yapay zekânın güvenli kullanımını sağlamak için işbirliği yapmaya çağırdı.
Genel Sekreter, daha fazla uluslararası işbirliği olmazsa bu teknolojinin sürdürülebilir kalkınmayı ilerletmek yerine küresel eşitsizliği artırabileceği konusunda uyarıda bulundu. Yapay zekânın denetimsiz kullanımı, çevremiz, çocuklarımız ve insan denetimi olmadan hızla gelişen silah sistemleri üzerinde doğrudan etkilere sahiptir.
Genel Sekreter, ülkelerin yapay zekânın güvenliğini artırmak ve dört kritik alanda zararlı etkilerini azaltmak için bir araya gelmesi gerektiğini söyledi.
Çevre
Yapay zekâ, arazi, su ve enerjiye büyük ihtiyaç duyar; bu teknolojinin arkasında yer alan veri merkezleri şimdiden çoğu ülkeden daha fazla elektrik tüketmektedir.
Guterres, “2030 yılına kadar, bu veri merkezleri beş ülke hariç tüm ülkelerden daha fazla enerji tüketebilir ve Sahraaltı Afrika’daki 1,3 milyar kişinin bir yıl boyunca temel ihtiyaçlarını karşılayacak kadar su tüketebilir,” dedi.
Bu bariz endişelere rağmen, topluluklar genellikle çevrelerinde yükselen altyapının çevresel etkileri konusunda bilgilendirilmiyor.
Buna yanıt olarak Genel Sekreter, “Yapay Zeka Çevresel Şeffaflık Girişimi”ni önerdi ve tüm büyük yapay zeka şirketlerini, sistemlerinin karbon, su ve arazi ayak izleri dahil olmak üzere tam çevresel etkisini ölçüp kamuya açıklamaya ve 2030 yılına kadar her veri merkezini yenilenebilir enerjiyle çalıştırmayı taahhüt etmeye çağırdı.
Çocuk güvenliği
Yapay zekâ, çocuklarımızın öğrenme süreçlerine, arkadaşlıklarına ve en mahrem sorularına ulaşmış durumda; oysa kimse bunun onlara ne gibi etkiler yaratacağını sormamıştı. Genel Sekreter, çocukların erişebileceği her sistem için üç basit kural içeren bir “Yapay Zeka Çocuk Güvenliği Taahhüdü” çağrısı yaptı:
- Güvenli olduğunu kanıtlayın – hiçbir şirket çocuklara özel güvenlik testleri ve bağımsız denetim yapılmadan çocukların erişebileceği bir yapay zeka sistemini devreye almamalıdır.
- Cinsel istismara sıfır tolerans – hiçbir şirket, yapay zekâsının çocukların cinsel içerikli görüntülerini üretmesine izin vermemelidir; şirketler bu tür görüntüleri tespit etmeli, bildirmeli ve kaldırmalıdır.
- Ve kriz durumundaki bir çocuğu asla yalnız bırakmayın – bir çocuk sıkıntı belirtileri gösterdiğinde, sistem durmalı ve onu gerçek bir insan destek ekibine yönlendirmelidir.
Bir çocuk zarar gördüğünde, cevap asla “bunu algoritma yaptı” olmamalıdır, dedi Genel Sekreter.
Yapay zekâ destekli silah sistemleri
Yapay zekâ savaş alanına girerken, BM Genel Sekreteri António Guterres bunun potansiyel olarak felaketle sonuçlanabilecek sonuçları hakkında derin endişelerini dile getirdi. Yapay zekâ silahlarıyla insan hayatının alınmasını “ahlaki açıdan iğrenç” olarak nitelendiren Genel Sekreter, şunları vurguladı:
“Bazı kararlar sonsuza kadar insan elinde kalmalıdır – insan hayatını almak, bunların en önemlisidir.”
Genel Sekreter, insan kontrolü ve yargısı olmaksızın hedeflerini seçen, saldırıya geçen ve can alan makinelerin uluslararası hukuk tarafından yasaklanması gerektiğini söyledi.
İnsan denetimi
Yapay zekânın sorumlu ve etik bir şekilde kullanılabilmesi için hükümetler, şirketler ve bilim insanlarının yakın işbirliği gereklidir.
“İnsanlık ve makinelerin bir arada var olmasının koşullarını belirleyebilecek son nesil biz olabiliriz.”
Genel Sekreter, “insanlık tarafından, insanlıkla ve tüm insanlık için” bir yapay zekâ geleceğinin inşasına katkıda bulunma görevinin bize düştüğünü vurguladı. Yapay zekâ yönetişimi, bir avuç ülke veya şirket tarafından yönetilemez; her ulusun bu masada bir koltuğu olmalıdır.
O, gelecekteki herhangi bir anlaşmanın “küresel güvene layık” olması ve güvenliği ön planda tutması gerektiği konusunda ısrar etti.
Artık açık konuşmanın zamanı geldi. Yapay zekânın daha iyi bir gelecek inşa etmesine yardımcı olması için, bize şu anda neye mal olduğu konusunda dürüst olması gerekir.